بر اساس گزارشات رسیده از زندان مرکزی اورمیه، زندانیان سیاسی و عقیدتی آذربایجانی بطور دائم از طرف مسئولان زندان و نهادهای امنیتی تحت فشارهای گوناگون قرار داشته و در شرایط نامناسبی بسر می برند.
طبق همین گزارش، وحید بهادری، ۲۳ ساله و از فعالین هویت طلب آذربایجانی ماههاست که در بند بذهکاران و اراذل و اوباش که وضعیت بهداشتی نامناسبی نیز دارد نگهداری می شود، مسئولان زندان از انتقال او به بند ۱۲ موسوم به بند جرايم امنيتی امتناع می کنند و طی هفته های اخیر اجازه ملاقات مرتب با خانواده نیز به او داده نمی شود.
وحيد بهادری در تاريخ ۲۰ اسفند۸۶ توسط نيروهای اطلاعاتی اورميه بازداشت و روز ۲۴ فروردين ۸۷، در شعبه يک دادگاه انقلاب اورمیه محاکمه و به اتهام "اقدام عليه امنيت ملی" و "تبليغ عليه نظام "به هفت ماه حبس تعزيری محکوم شد.
بهادری در تاريخ ۲۸ ارديبهشت ماه سال ۸۶، مقارن با سالگرد اعتراضات خرداد آذربايجان نیز دستگير و در تیر ماه همان سال، در شعبه اول دادگاه انقلاب به اتهام " تلاش برای تشکيل حکومت پان ترکيستی و به تبليغ و هواداری به نفع گروه هاي مخالف نظام " به شش ماه حبس تعزيری که به مدت ۲ سال تعليق می شود محکوم شده بود.
هوشنگ نقی زاده و عارف اولوفی دیگر زندانیان هویت طلب آذربایجانی هستند که در شرایط نامطلوبی بسر می برند بطوریکه نامبردگان از زمان بازداشت به بند ۲ زندان یعنی محل نگهداری معتادان مواد مخدر و جانیان منتقل شده اند، آنها در ملاقاتهایی که با خانواده های خود داشتند همواره از وضعیت بند موجود انتقاد کرده اند.
لاذم بذکر است نقی زاده و اولوفی بخاطر شرکت در اعتراضات روز جهانی زبان مادری (۲ اسفند ۱۳۸۵) اورمیه بازداشت و به ترتیب به ۶ و ۴ ماه حبس تعزیری محکوم شده و از تابستان سال جاری جهت گذراندان دوران محکومیت خود دستگیر و به زندان این شهر منتقل شده اند.
همچنین طبق اطلاعات دریافتی مهندس ابراهیم رشیدی شاعر و نویسنده آذربایجانی هم تحت فشارهای گوناگون مسئولین زندان و نهادهای امنیتی قرار می گیرد.
مسئولین زندان از ارسال کتاب به وی ممانعت کرده اند و در حال حاضر اجازه دسترسی به هرگونه کتاب به او داده نمی شود.همچنین نهادهای امنیتی این زندانی عقیده را تهدید کرده اند که اگر به بحث و گفتگو در خصوص مسائل آذربایحان با دیگر زندانیان ادامه دهد او را به بند قرنطینه منتقل خواهند کرد .
رشیدی از روز ۱۵ مرداد ۱۳۸۷ در زندان اورمیه به سر می برد. او در تاریخ ده خرداد ۱۳۸۵ در اورمیه دستگیر و به مدت دو ماه در بازداشتگاه اطلاعات اورمیه مورد بازجویی تحت شکنجه قرار گرفته بود. وی پس از آزادی به قید وثیقه در تاریخ دوم اردیبهشت ماه ۱۳۸۶ از طرف شعبه ۱۰۲دادگاه اورمیه به تحمل ۵ ماه حبس و ۲۰ ضربه شلاق تعزیری محکوم گردیده بود. قاضی تجدید نظر شعبه دهم دادگستری آذربایجان غربی در جلسه ۲۳ آبانماه دادگاه حکم ۵ ماه تعزیری ایشان را تایید و حکم ۲۰ ضربه شلاق تعزیری را به پرداخت ۵۰ هزار تومان جریمه نقدی تغییر داد.
سهند علي محمدی، بخشعلي محمدي، عبادالله قاسم زاده ، مهدي قاسم زاده ، يونس آقايان ، پنج تن از زندانيان اهل حق که بيش از ۵ سال است در اين زندان درحال تحمل محکوميتهاي خود هستند در اعتراض به روند غيرحقوقي پرونده خود و برخورد توهين آميز مامورين زندان و توهين به عقايد مذهبي آنان از تاريخ ۲۵ شهريور ماه سال جاري اقدام به اعتصاب غذا نموده و در همان زمان به سلول هاي انفرادي زندان مذکور منتقل گرديدند ، نامبردگان هم اکنون در دوازدهمين روز اعتصاب غذاي خود به سر مي برند و نظر به بيماريهاي گوارشي اين زندانيان که در پي اعتصاب غذاي ۲۵ روزه سابق آنان حاصل گرديده بود و همچنين نگهداري آنان در سلول هاي انفرادي مرطوب و غيربهداشتي زندان اروميه ، وضعيت جسمي آنان رو به وخامت ميگرايد.
نوشته شده توسط واحید قاراباغلی در یکشنبه چهاردهم مهر 1387 ساعت 19:29 | لینک ثابت |
هفت تن از دانشجویان بازداشتی ماههای اخیر دانشگاه تبریز به زندان مرکزی این شهر منتقل شدند.
بر اساس گزارشات رسیده مجید ماکویی دانشجوی دانشگاه مالک اشتر اصفهان به همراه آیدین خواجه ای، فراز زهتاب، امیر مردانی، داریوش حاتمی، مقصود عهدی و منصور امینیان دانشجویان دانشگاه تبریز که از چند ماه پیش بازداشت شده و در بازداشتگاه وزارت اطلاعات نگهداری می شدند روز یکشنبه ۷ مهر به زندان مرکزی تبریز منتقل شده و هم اکنون در سلول های انفرادی نگهداری می شوند.
در پی انتقال این دانشجویان خانواده های نامبردگان توانستند با آنان ملاقات بکنند، آنها در این دیدار موارد بسیاری از آزار و اذیت از جمله شکنجه به منظور اخذ اعترافات اجباری را گزارش داده اند.
زندانیان در ملاقات با خانواده های خود اظهارداشتند که مقامات رسمی آنها را در معرض بازجویی های ۲۴ ساعته، بی خوابی، ضرب و شتم و توهین و تحقیر قرار داده اند.
به گفته خانواده ها هم اکنون سلامت این زندانیان در نتیجه شرایط سخت زندان و شکنجه های اعمال شده در بازداشتگاه وزارت اطلاعات به مخاطره افتاده است.
بطوریکه فراز زهتاب که از خونریزی شدید معده رنج میبرد محروم از دسترسی به هرگونه امکانات پزشکی می باشد.
گفتنی است هنوز سجاد رادمهر دیگر دانشجوی هویت طلب، علیرغم گذشت ۷۵ روز از بازداشت اش در بازداشتگاه وزارت اطلاعات و در سلول انفرادی بسر می برد، که این موضوع نگرانیها نسبت به سلامتی این دانشجو را بیش تر می کند.
سازمان عفو بینالملل روز شنبه ۲۳ ماه سپتامبر، با انتشار اطلاعیه ای با ابراز نگرانی نسبت به «شکنجه» این دانشجویان، خواهان آزادی و رعایت حقوق آنان شده بود.
ادامه بازداشتها
همچنین خبر می رسد که احسان نجفی نسب دانشجوی ترم آخر الکترونیک،عضو شورای مرکزی انجمن ادبی سهند و از دیگر فعالین هویت طلب دانشگاه تبریز روز سه شنبه ۹ مهر ماه حوالی ساعت ۵ بعد از ظهر توسط ماموران امنیتی بازداشت و به مکان نامعلومی انتقال یافته است.
فعالین دانشجویی گمان می کنند دستگیری احسان مرتبط با تجمع اعتراضی روز شنبه ( ۶ مهر ) دانشجویان دانشگاه تبریز که در خصوص بازداشت های دانشجویان هویت طلب برگزار شده بود باشد.
نوشته شده توسط واحید قاراباغلی در چهارشنبه دهم مهر 1387 ساعت 1:14 | لینک ثابت |
مجموعه فعالان حقوق بشر در ايران:عليرغم اينکه نزديک به سه هفته از بازداشت 19 فعال مدني آذربايجاني در يک مراسم افطاري در تهران مي گذرد اما هنوز 9 تن آنان از جمله آقايان اکبر آزاد (کارشناس مردم شناسي و مولف کتب کودک)، حسين حيدري(مدير مسئول نشريه دانشجويي اولوس)، مهندس حسن راشدي (مؤلف چندين کتاب در مورد تاريخ و هويت آذربايجان و عضو هيئت تحريريه نشريه وارليق)، مهندس حسن رحيمي بيات(فعال حقوق بشر )،مهندس عليرضا صرافي (مدير مسئول نشريه توقيف شده ديلماج و عضو شوراي ملي صلح)، صيادمحمديان(فعال مدني) ،سعيد موغانلي (شاعر و سردبير نشريه ادبي ياشماق)،عباس نعيمي( کارمند دانشگاهِ تربيت مدرس تهران )،مهدي نعيمي اردبيلي (شاعر و معلم زبان ترکي در دانشگاهها ) همچنان بدون محاکمه، تفهيم اتهام و بدون اجازه براي گرفتن وکيل و برخورداري از حق ملاقات در بند 209 زندان اوين تهران بسر مي برند .
طرز برخورد با عدم پاسخگو بودن دستگاه قضايي موجي از نگراني را در بين خانواده هاي آنها رقم زده است آنها، از روند برخوردهاي صورت گرفته ناراضي هستند و مي گويند روند دادرسي به صورتي ناعادلانه در جريان است.
از سويي نزديک به سه ماه است که از بازداشت چند فعال دانشجويي آذربايجاني در تبريز مي گذرد و دستگاه قضايي هيچ توضيح روشن و دليل قانع کننده اي براي بازداشت آنها ارائه نداده است.آنها كه تا كنون موفق به ديدار وكيل اشان و خانواده هاي خود نشده اند و تنها چند بار تماس تلفني داشته اند بدون مشخص شدن اتهامي و بدون طي مراحل قضايي و قانوني در بازداشت به سر مي برد. سجاد رادمهر، آيدين خواجه اي، فراز ذهتاب، داريوش حاتمي، امير مرداني، منصور امينيان، مقصود عهدي و مجيد ماکويي دانشجويان بازداشتي هستند.
در همين خصوص شنبه گذشته دانشجويان دانشگاه تبريز به همراه اعضاي انجمن اسلامي اين دانشگاه در اعتراض به ادامه اين بازداشتها، در صحن دانشگاه تحصن کردند.اين تحصن از مقابل دانشکده انساني دانشگاه تبريز آغاز شده و دانشجويان ضمن سر دادن شعار و حمل پلاکارد در حمايت از دانشجويان بازداشت شده، به سمت دانشکده فني دانشگاه تبريز حرکت کردند.دانشجويان معترض با حرکت به سمت ساختمان مرکزي دانشگاه درآن جا نيز تجمع نمودند و در نهايت با قرائت نامه اي خطاب به رياست دانشگاه تجمع اعتراضي خود را به پايان رساندند.
از سوي ديگر رحيم حاجي زاده از فعالان هويت طلب آذربايجاني در تاريخ چهارم مهرماه سال جاري توسط نيروهاي امنيتي شهر اردبيل بازداشت و پس از گذشت سه روز ، صبح روزجاري گذشته از بازداشتگاه وزارت اطلاعات شهر مذکور به بند 7 زندان مرکزي اردبيل منتقل گرديده است.گفته ميشود اتهامات نامبرده تبليغ عليه نظام و تبليغ قومگرايي از طريق نگارش و انتشار کتابچه و مقالات هويت طلبانه خود بوده است که در آن از حقوق قومي سخن گفته است.
بنا بر خبر ديگري مهدي واحدي مدير غرفه محصولات فرهنگي آذربايجان که روز 24 شهريور در جريان نمايشگاه توانمنديهاي استان آذربايجان شرقي توسط ماموران اداره اطلاعات شهرستان ميانه بازداشت شده بود بعد از تحمل 10 روز بازداشت موقت به قيد وثيقه 5 ميليون توماني آزاد شده است.
از سوي ديگر بر اساس خبري از زندان مرکزي اروميه، پنج تن از پيروان مسلک اهل حق (علوي-علي الهي) بنامهاي مهدي قاسم زاده، عبادالله قاسم زاده، سهند علي محمدي، بخشعلي محمدي، يونس آقايان، که از روز يک شنبه 24 شهريور بدنبال اعتصاب غذا در سلول انفرادي بسر مي برند چنذ روز اعلام کرده يودند که از 7 مهر اعتصاب غذاي خود را از تر به نوع خشک مبدل خواهند کرد و از خوردن آب امتناع خواهند کرد.
خانواده اين زندانيان آخرين وضعيت جسماني آنها را نامساعد خواندند، از سويي آنچه بيش از پيش بر نگرانيها آنها دامن مي زند وضعيت نامطلوب سلول هاي انفرادي زندان اروميه است که به علت وجود رطوبت فراوان موجب بروز بيماري هاي تنفسي و ريوي در اين افراد شده است.
لازم بذکر است آنها از تاريخ يازده فرودين ماه سال جاري در اعتراض به وضعيت نگهداري، فشارها و توهين هاي مکرري که به دين و عقايد اينها مي شد، ممعانعت مسئولين زندان از رسيدن غذاهايي که با دستورات ديني اهل حق مطابقت دارد و همچنين اعتراض به احکام صادره از سوي دادگاه بمدت 25 روز دست به اعتصاب غذا زده بودند.
افراد مذکور در پي درگيريهاي مسلحانه مهرماه 1383 بين نيروي انتظامي و جمعي از پيروان اين فرقه درمياندوآب دستگير شده و بعد از محاکمه، محکوم به اعدام شدند که بعد از اعتراض آنها در حال حاضر به غير از مهدي قاسم زاده که حکم اعدام اش تاييد شده بقيه به 13 سال حبس و تبعيد به شهرستان يزد محکوم شده اند. که سه سال از اين محکوميت توهين به دولت و رهبري مي باشد.
نوشته شده توسط واحید قاراباغلی در چهارشنبه دهم مهر 1387 ساعت 0:58 | لینک ثابت |
صدای آمریکا - خبرها و نظرها - چهارشنبه ٣ مهر ۱٣٨۷ - ۲۴ سپتامبر ۲۰۰٨
سازمان گزارشگران بدون مرز، اعلام کرده است که، از دوازده روزنامه نگاری که هم اکنون در زندانهای جمهوری اسلامی ايران محبوس اند، يازده روزنامه نگار از جوامع آذربايجانی، کرد و عرب تبار هستند.
گزارشگران بدون مرز ميگويد اين روزنامه نگاران به این دلیل به زندان افتادند که از نابرابری قومی در ایران انتقاد می کنند.
همزمان، براساس گزارشها، فشارها بر فعالان مدنی ترک در ایران افزایش یافته است. مامورین امنیتی، با یورش به خانه صیاد محمدیان در بیستم شهریور ماه ، ۱۸ فعال شناخته شده آذربایجانی را بازداشت کردند، بعدا" تعدادی از آنها آزاد شدند، البته ۸ تن( ۹می باشد) هنوز در زندان بسر می برند.
واحید قاراباغلی (وحید قره باغی)، سخنگوی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران (آداپ)، در گفتگویی با فریده رهبر، در مورد وضعیت بازداشت شدگان آذربایجانی چنین می گوید:
بازداشت شدگان که نویسندگان، روزنامه نگاران و فعالان مدنی شناخته شده هستند هم اکنون در سلول های انفرادی بند ۲۰۹ زندان اوین نگهداری می شوند. آنها ممنوع الملاقات بوده، هنوز تفهیم اتهام نشده اند و از داشتن وکیل نیز محروم هستند.
پیگیریهای خانواده فعالان بازداشت شده، تاکنون با پاسخ نامشخص مسئولان دادگاه انقلاب روبرو شده است. بازپرس متین راسخ، که مسئول رسیدگی به پرونده این فعالان می باشد، به خانواده ها اعلام کرده که از پیگیری این پرونده خودداری نمایند.
ده نفر از بازداشتیهای آن روز که آزاد شدند هم نتواسته اند از اتهام خود آگاه شوند، به گفته آنان در مدت بازداشتی که بودند با آنها بد رفتاری شده است.
اما در تبریز نیز ۸ فعال دانشجویی آذربایجانی، نزدیک به ۳ ماه است که در بازداشت موقت بسر می برند، این دانشجویان در بازداشتگاه وزارت اطلاعات کماکان، بدون ملاقات با خانواده یا وکیل خود، بدون آگاهی از اتهام اشان در بازداشت بسر می برند.
به گفته قاضی هاشم زاده، از قضات دادگاه انقلاب تبریز، بازداشت موقت آنها برای دو ماه دیگر نیز تمدید شده است و از آنجا که هیچ تماس تلفنی منظمی ندارند، اجازه ملاقات به آنها داده نمی شود و امکان گرفتن وکیل نیز نیست، به احتمال زیاد این فراد زیر فشار و شکنجه قرار دارند.
صدای آمریکا: علت واقعی دستگیری فعالان مدنی آذربایجانی، چه بوده و اتهامشان چیست؟
و.قاراباغلی: اکثرا" در آذربایجان فعالان مدنی را به اتهامهایی چون تبلیغ علیه نظام، اقدام علیه امنیت ملی، تجزیه طلبی، پان تورکیست بازداشت می کنند، اما در واقع ابن فعالین هیچ کدام، جدایی طلب نیستند و معتقد به فعالیت در چهار چوب مرزی ایران هستند، آنها فعالیتهایی داشتند در راه احیای زبان و ادبیات ترکی آذربایجانی و خواستهایی هم دارند، چون تدریس زبان ترکی آذربایجانی در مدارس ایران، پایان دادن به تبیعض هایی که در قبال مناطق غیر فارس نشین، چون آذربایجان اعمال می شود. به نظر آنها، دولت نه تنها در احیای فرهنگ آذربایجانی، گسترش اقتصاد منطقه آذربایجان هیچ اقدام موثری انجام نمی دهد، بلکه برعکس، به زبان و ادبیات آنها توجه نمی کند و با دید امنیتی به مسائل ائتنیکی و ملی نگاه می کند.
بازداشت این فعالین نیز در راستای همین سرکوب ها بوده که از ۱۰-۱۲ سال پیش در منطقه آذربایجان رایج شده و طی ماهها و هفته های اخیر شدت یافته است.
نوشته شده توسط واحید قاراباغلی در پنجشنبه چهارم مهر 1387 ساعت 17:11 | لینک ثابت |
عفو بینالملل نگران وضعیت فعالان آذربایجانی در بند
کیواندخت قهاری، رادیو دویچه وله
سازمان عفو بینالملل در روزهای دوشنبه اول، و سه شنبه دوم مهر ماه، با انتشار اطلاعیههایی نسبت به بدرفتاری با فعالان دانشجویی و مدنی آذربایجانی در ایران، که هم اکنون در حبس به سرمیبرند، ابراز نگرانی کرد.
در اطلاعیه اول مهر ماه سازمان عفو بینالملل نام ۹ فعال حقوق مدنی و فرهنگی آذربایجان آمده است که خانوادههای آنان و سازمانهای حقوق بشر نگران سرنوشت و وضعیت آنها در زندان هستند.
این ۹ نفر عبارتند از: علیرضا صرافی، مهندس عمران (روزنامهنگار و فعال فرهنگی)؛ اکبر آزاد ( نویسنده)؛ حسن راشدی (مهندس و مدرس زبان ترکی)؛ سعید محمدی موغانلی (شاعر و روزنامهنگار)؛ حسن رحیمی بیات (مهندس عمران و فعال حقوق بشر)؛ حسین حیدری (دانشجوی ارشد جامعهشناسی)؛ عباس نعیمی (فعال فرهنگی و عضو NGO اورین)؛ مهدی نعیمی ( شاعر و استاد زبان ترکی در دانشگاهها) و صیاد محمدیان. این فعالان حقوق مدنی و فرهنگی، در روز چهارشنبه ۲۰ شهریور به هنگام مراسم افطار در جمعی خصوصی در تهران دستگیر شدند و سپس ماموران امنیتی خانههای آنان را تفتیش کردند. وجه مشترک آنان این است که همگی در عرصه زبان و ادبیات آذری یا دیگر عرصههای فرهنگی و مدنی آذربایجان فعال هستند.
به گزارش سازمان عفو بینالملل، این عده از زمان دستگیری در زندان انفرادی سرویس اطلاعات در بند ۲۰۹ زندان اوین تهران محبوس و در معرض خطر شکنجه و رفتار نامناسب قرار دارند. به گفته عفو بینالملل، این فعالان مدنی را در آستانه شروع مدارس دستگیر کردهاند تا احتمالا جلوی حرکتهای اعتراضی در آستانه بازگشایی مدارس را بگیرند.
بسیاری از فعالان مدنی و فرهنگی آذربایجانی بر حق یادگیری زبان آذری در مدارس برای کودکان آذربایجانی تاکید دارند یا خواستار حق تجلیل از میراث فرهنگی و تاریخی خود هستند. عفو بینالملل معتقد است که احتمالا این گروه به خاطر عقایدشان در زندان هستند.
وحید قره باغی، سخنگوی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران، در مورد خانوادههای دستگیرشدگان به دویچه وله گفت: « آنها در بیخبری کامل به سر میبرند. به آنها اجازه ملاقات داده نمیشود و از اتهام عزیزان خود بیخبر هستند. در مراجعه، به آنها گفته میشود که زود زود به اینجا و دادگاههای انقلاب یا سایر ارگانها مراجعه نکنید. میگویند هنوز بازجوییها ادامه دارد. ما به موقعش به شما خبر میدهیم».
مدافعان حقوق بشر با توجه به مواردی که پیش از این مشاهده کردهاند، بیم آن دارند که این فعالان را زیر شکنجه مجبور به اعتراف به کارهای ناکرده کنند و برایشان مصاحبههای تلویزیونی ترتیب بدهند.
سرنوشت نامعلوم ۸ دانشجو
سازمان عفو بینالملل همچنین نگران وضعیت دانشجویان آذربایجانی در بند است. نام هشت تن از فعالان دانشجویی حقوق فرهنگی آذربایجان در اطلاعیه سازمان عفو بینالملل آمده است که از سه ماه پیش در تاریخهای گوناگون در تبریز دستگیر شدهاند و هنوز به صورت بازداشت موقت در مکانی نامعلوم به سر میبرند. این هشت نفر عبارتند از: مقصود احدی، منصور امینیان، داریوش حاتمی، آیدین خواجهای، امیر مردانی، مجید ماکویی، سجاد رادمهر و فراز زهتاب. سازمان عفو بینالملل مینویسد که این دانشجویان احتمالا به خاطر فعالیتهای صلحآمیز و ابراز نظرات خود بازداشت شدهاند.
وحید قرهباغی، سخنگوی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجانی در ایران، در مورد این دانشجویان گفت: « آنها نه تنها امکان ملاقات با وکیل را نداشتهاند، بلکه از ملاقات با خانوادههای خود نیز محروم ماندهاند. تنها تماس اینها محدود شده به چند تماس تلفنی کوتاه. هنوز اتهام آنها مشخص نیست. گفته میشود در یکی از بازداشتگاههای وزارت اطلاعات تبریز به سر میبرند. خانوادههای اینها طی نامههای سرگشاده به آقای هاشمی شاهرودی نسبت به وضعیت عزیزانشان ابراز نگرانی کردهاند».
سازمان عفو بینالملل از اعضای خود خواسته است تا با فرستادن پیام برای مسئولان جمهوریاسلامیایران خواستار آزادی فوری و بیقید و شرط و رعایت حقوق انسانی همه فعالان دانشجویی و حقوق مدنی شوند.
«هر کس حق آزادی و امنیت فردی دارد. هیچکس نباید تحت بازداشت و یا دستگیری خودسرانه قرار گیرد. هیچکس نباید از آزادی خود محروم شود؛ مگر در صورتی که قانون و مقررات آئین دادرسی حکم کند»
(بند اول ماده ۹ کنوانسیون بین المللی حقوق مدنی و سیاسی)
روزهایی که گذشت، مصادف بود با دستگیری تعدادی از فعالان هویتطلب آذری که روز بیستم شهریورماه با بازداشت گروهی قریب به ۱۸ تن از این افراد در میهمانی افطار منزل یکی از هویتطلبان در تهران به اوج خود رسید.
پیش از این دانشجویان و فعالان دیگری نیز در تبریز دستگیر شده بودند که تا به حال از وضعیت هیچکدام از آنها اطلاعی در دست نیست.
سجاد رادمهر، عضو سابق انجمن اسلامی دانشکده فنی، آیدین خواجهای و فراز زهتاب از اعضای انجمن اسلامی دانشکده علوم انسانی، سه دانشجوی دانشگاه تبریز، به همراه مهندس داریوش حاتمی، شهناز غلامی و افسر وظیفه و برادرش از این جمله افراد بودند. برخی از آنها نیز سوابقی در محکومیت قبلی نیز داشتند.
در سالهای گذشته تولد بابک خرمدین در قلعه بابک یکی از عمده دلایل دستگیریها بود؛ اما این روند رو به افزایش گذاشت و فقط محدود به این مراسم نشد.
بنا به گزارش کمیته دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان (آسمک) هماکنون نزدیک به ۴۰ فعال هویتطلب ترک در زندانهای ایران به سر میبرند.
اما برخی دیگر از هویتطلبان آذربایجانی مانند «انجمن حقوقی آذیاسا» این نحوه برخورد با فعالان ترک را محدود به این دوره نمیدانند و در زمان حکومت پهلوی هم اشاره میکنند که وجود داشته است.
اینک برخی مواردی که این هویت طلبان به آن اعتراض دارند، عبارت است از رد صلاحیتهای شغلی و تحصیلی، دستگیری، بازجویی فعالان هویتطلب آذربایجانی از جمله موارد زیر:
«ستارهدار کردن چهار تن از دانشجویان هویتطلب دانشگاه تبریز به نامهای نادر مهد قرهباغ، امین امامی، صمد پاشایی و ناهید بابازاده بعد از قبولی در آزمون کارشناسی ارشد و عدم صدور کارنامه برای آنها برای انتخاب رشته و ورود به مقطع کارشناسی ارشد.
رد صلاحیت شغلی حسین اقبالی کویچ (عضو هیأت مؤسس مجمع دانشگاهیان آذربایجانی) از اشتغال به دبیری در آموزش و پرورش، همچنین رد صلاحیت حمید والایی (نویسنده و فعال حقوق بشر آذربایجانی) از اشتغال به وکالت و ممنوعیت صدور پروانه وکالت برای وی از طرف کانون وکلای تبریز.
دستگیری برخی دانشجویان هویتطلب آذربایجانی منجمله بازداشت شش تن از دانشجویان دانشگاه تبریز: آیدین خواجهای، فراز زهتاب، سجاد رادمهر، امیر مردانی، منصور امینیان، مقصود عهدی و مجید ماکوییزاد در دانشگاه مالک اشتر اصفهان.
دستگیری فعالان هویتطلب آذربایجانی داریوش حاتمی افسر وظیفه ارتش و از فعالین سابق دانشجویی و احمد حسینپور و بازداشت فعالان آذربایجانی در تهران در مهمانی افطاری.»
اگر چه به نظر میآید بنا بر اظهار تمامی کسانی که من با آنها گفت و گو کردم، آذریهای ایران به دنبال هویت و نه جدایی و استقلال هستند، اما به قول یکی از این فعالان، دولت جمهوری اسلامی بنا بر اطلاعات نادرست برخی افراد، دچار کجفهمی نسبت به این اعتراضها شده است.
آنها اظهار میکنند دولت باید تفاوتی بین درخواست حقوق حقه شهروندی که میخواهد در کشور ایران با هویت خود زندگی کند و جداییطلبان، قائل شود.
در همین مورد هم با دو نفر گفت و گو کردم. ابتدا مصاحبه با وحید قرهباغی، سخنگوی انجمن دفاع از زندانیان سیاسی آذربایجان (آداپ) از نظرتان میگذرد.
۲۰ تن از فعالان هویت طلب آذری دستگیر شدند. دیدگاه شما در مورد این دستگیری چیست؟
دستگیری اخیر ۲۰ آذربایجانی در مراسم افطاری در تهران، نقض آشکار حقوق بشر است. چون آنها تنها به خاطر تفکر خود بازداشت شدهاند.
تفکری که مبنای فعالیتهایشان قرار دارد، فعالیتهایی در راستای حقوق مردم آذربایجان در ایران، مثل تحصیل به زبان مادری، به رسمیت شناختن زبان ترکی، رفع تبعیضهای اقتصادی مثل اختلاف در اختصاص بودجه در مقایسه با مناطق فارسنشین.
آنها معتقدند که درخواستهایشان در چهارچوب قانون است و در قانون اساسی جمهوری اسلامی هم آمده است. مثل اصل ۱۵ قانون اساسی که تدریس زبانهای دیگر قومیتها را در ایران آزاد قلمداد کرده است.
اما با وجود آنکه ۳۰ سال از انقلاب ایران میگذرد، اما هنوز این قوانین به اجرا در نیامده است.
متأسفانه حاکمیت همواره در مقابل این خواستهها و مطالبات، عکسالعمل سرد نشان داده است و آنها را با ایراد اتهاماتی از قبیل تجزیهطلبی، پانترکیسم و اقدام علیه امنیت ملی بازداشت کرده است.
بازداشت اخیر بیش از ۲۰ نفر از روزنامهنگاران و فعالان این عرصه هم در این راستا است.
ضمن آنکه افراد دستگیر شده روشنفکرانی بودند که قایل به حل مسائل و مشکلات به شکل بحث و گفت و گو بودند. توجه به سابقهی این افراد هم نشان میدهد که آنان مؤلف چندین کتاب، مدیر مسئول مجلات و فعالین مدنی هستند که طبق قوانین جمهوری اسلامی مشغول فعالیت بودند.
به نظر من اتهاماتی که به این افراد وارد میشود، به کلی غیر قابل قبول است چون تمام فعالیتهای این افراد، شفاف و در چهارچوب قانون اساسی بوده است.
آیا وقتی ما در مورد هویتطلبان آذربایجان صحبت میکنیم به معنای این است که خواستههای آنان تقاضایی برای جدایی و هویتی مستقل از ایران است؟
تمام فعالیتهای آنان در چهارچوب حدود مرزی ایران است و آنان خواستهای چون جدایی از ایران ندارند. خواست آنان این است که به عنوان یک آذربایجانی، هویت آنان به رسمیت شناخته شود. آنان در روزنامهها، تلویزیون و رسانهها تحقیر نشوند. ادبیات، زبان و فرهنگ آذری گسترش یابد.
اما حاکمیت نه تنها تلاشی در این راستا ندارد، بلکه در راه امحا و نابودی آن فعالیت میکند و با علاقهمندان به این قبیل مسائل برخوردی اینگونه دارد.
در همین رابطه با وجیهه فکور، همسر علیرضا صرافی، مدیر نشریهی توقیفشدهی دیلماج که در بین بازداشتشدگان است، گفت وگو کردم:
آقای علیرضا صرافی چه طور دستگیر شد؟
همسر من به یک مهمانی افطار دعوت بود. البته خانوادگی دعوت شده بودیم که متاسفانه برای من و بچههایم برنامهای پیش آمد که نتوانستیم برویم. اما همسر من در آن مراسم افطار که با حضور جمعی از نویسندگان و شاعران برپا شده بود، دستگیر شد.
مطلع هستید دلیل بازداشت آقای صرافی چه بوده؟
ایشان از چهرههای شناختهشدهی فرهنگی و ادبی در کشور هستند. مدیر مسئول نشریهی توقیف شدهی دیلماج بودند و سالیان سال است که در زمینهی فرهنگی کار میکنند.
هیچ دلیل خاصی برای دستگیری ایشان نبوده است. من هم تازه روز دوشنبه فهمیدم که محل نگهداریشان زندان اوین است. اما تا این لحظه به ما نگفتهاند که دلیل دستگیریشان چه بوده است.
آیا آقای علیرضا صرافی از هویتطلبان آذربایجان هستند؟
گفتم که ایشان سالهاست در زمینهی فرهنگ، ادبیات فلکور آذربایجان فعالیت دارند. هر کار کردهاند، مقاله نوشتهاند و در سمینارهای مختلف شرکت کردهاند، به صورت علنی در سایتها، کتابها و نشریات مقالههایشان را ارایه دادهاند.
گفتید هیچ اطلاعی از سرنوشت آقای صراف ندارید؟
روز دوشنبه بعد از چندین بار حضور در دادگاه، به ما گفتند که ایشان در بند انفرادی زندان اوین به سر میبرند. اما ما هنوز نتوانستهایم هیچ تماس یا ملاقاتی با ایشان داشته باشیم.
آیا از سرنوشت دیگر افرادی که با همسرتان بازداشت شدهاند، مطلع هستید؟
چند نفرشان آزاد شدهاند؛ اما بقیه در زندان حضور دارند و گویا قبلاً هم شش نفر از زنان و کودکان آزاد شده بودند. اما فکر میکنم که هماکنون ۹ تا ۱۰ نفر در زندان حضور دارند.
وکیل گرفتهاید؟
من روز دوشنبه که در دادگاه حضور پیدا کرده بودم، گفتم که ما در صدد معرفی یک وکیل هستیم اما آقایی که خود را به عنوان مسئول این پرونده معرفی کرد گفت که وکیل نمیپذیرند.
همسر من در مراسم افطار بوده و چهرهی فرهنگی شناختهشدهای است. چرا ایشان باید در زندان باشند؟ به چه دلیل میگویند که این حضور در مراسم افطار نبوده و اقدام علیه امنیت ملی کشور به حساب میآید؟
من نمیدانم چگونه در مراسم افطار علیه منافع ملی اقدام میشود. آن هم در شرایطی که کودکان و خانمها هم در این مراسم حاضر بودهاند.
میتوانید به من بگویید که وقتی میگویید هویتطلبان آذربایجانی منظورتان چیست؟
ما مثل دیگر شهروندان حقوق برابر میخواهیم. میخواهیم بپذیرند که زبان ترکی هم یک زبان رسمی در کشور باشد. رادیو و تلویزیون، زبان ما را به مسخره نگیرد.
ما چیز زیادی نمیخواهیم؛ فقط دوست داریم در چهارچوب این کشور مقدس و عزیز، حقوق شهروندی ما هم رعایت شود.
ما یک کانال تلویزیون به زبان ترکی میخواهیم تا پدربزرگها و مادربزرگهایی که احیاناً زبان فارسی را به درستی متوجه نمیشوند، از اخبار و اطلاعات بیخبر نمانند.
جداییطلبی یا هویتطلبی؟ شما بین این دو تفاوت قائل هستید؟
بله، حتماً تفاوت وجود دارد. میتوانم در مورد همسرم و دیگرانی که میشناسم بگویم که تمام تلاششان این است که هویت آذربایجانیها محترم شناخته شود. آذربایجان از نظر اقتصادی رشد داشته باشد.
زمانی تبریز یکی از اولینها بود اما الان سطح آموزش و پرورش، اقتصاد، ایجاد شغل در کجا قرار دارد؟ چرا آذربایجان عقب نگه داشته شده است؟
خیر، این به معنای جداییطلبی نیست. ما میخواهیم در چهارچوب ایران عزیز هویت ترکهای کشور در زمینهی اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و هنری محترم شمرده شود.
